به گزارش اول خودرو، برای خیلی از رانندگان، وانت نیسان زامیاد (Zamyad Z24) فقط یک وسیله نقلیه نیست؛ ابزار اصلی گذران زندگی است. با همین وانت است که مصالح ساختمانی، محصولات کشاورزی و بارهای شهری و بین‌شهری جابه‌جا می‌شود. اما درآمد ناخالص، تصویر درستی از سود واقعی مالک نمی‌دهد. باید هزینه خرید، افت ارزش، سرویس‌های دوره‌ای، قطعات، لاستیک، بیمه و سوخت را هم روی کاغذ آورد.
محاسبه‌ای که در ادامه می‌آید بر پایه نرخ‌های اعلام‌شده برای سال ۱۴۰۵ در بخش بیمه و با فرض نگهداری چهارساله و پیمایش ۶۰ هزار کیلومتر انجام شده است. این برآورد، سود یا نرخ تمام‌شده حمل بار را نشان نمی‌دهد؛ فقط تخمینی از مبلغی است که مالک بابت نگهداری و استفاده از خودرو می‌پردازد.
فرض‌های محاسبه
قیمت نمونه صفرکیلومتر در زمان نگارش مقاله ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان و ارزش مدل ۱۴۰۱ با کارکرد ۶۰ هزار کیلومتر یک میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است. پیمایش ماهانه ۱۲۵۰ کیلومتر و رشد سالانه مخارج نگهداری ۲۵ درصد فرض می‌شود. برای قطعاتی که زمان تعویض دقیقی ندارند، دوره متعارف مصرف لحاظ شده؛ بنابراین با برآورد هزینه مالکیت روبه‌رو هستیم، نه فاکتور قطعی.
سوخت؛ ارزان اما نه تعیین‌کننده
مصرف ۱۵ تا ۱۷ لیتر بنزین در هر ۱۰۰ کیلومتر، با پیمایش ماهانه ۱۲۵۰ کیلومتر، ماهانه حدود ۱۸۷٫۵ تا ۲۱۲٫۵ لیتر مصرف می‌سازد. سهمیه فرضی ۳۰۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان کل نیاز ماهانه را پوشش می‌دهد. بر این اساس، هزینه کل بنزین در چهار سال تنها ۱۳٫۵ تا ۱۵٫۳ میلیون تومان می‌شود؛ سهمی اندک در برابر سایر مخارج. این رقم به حفظ سهمیه ۳۰۰ لیتری و ماندن مصرف در محدوده فرض‌شده وابسته است. اگر سهمیه حذف شود یا مصرف بالا برود، بنزین مازاد باید با نرخ ۳۰۰۰ یا ۱۰ هزار تومان حساب شود.
سرویس‌های روغن و فیلتر
تعویض روغن و فیلتر در فاصله‌های ۵ هزار کیلومتری یعنی ۱۲ نوبت سرویس در ۶۰ هزار کیلومتر. هزینه پایه هر نوبت ۹ میلیون تومان فرض شده و رشد سالانه ۲۵ درصد هم روی سرویس‌های بعدی اثر می‌گذارد. مجموع تقریبی این ردیف ۱۵۵٫۷ میلیون تومان است؛ رقمی که با پیمایش کاری و تورم به یکی از سنگین‌ترین اقلام صورت‌حساب تبدیل می‌شود.
جلوبندی زیر فشار بار
سرویس و قطعات جلوبندی در قیمت مبنا ۱۶ میلیون تومان هزینه دارد. با فرض یک سرویس کامل در سال و رشد ۲۵ درصدی قیمت، مخارج چهار سال به ۹۲٫۲۵ میلیون تومان می‌رسد. چون این خودرو بارکش است و معمولاً زیر فشار زیاد کار می‌کند، چنین هزینه‌ای اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. کیفیت قطعه، وضعیت جاده، وزن محموله و شیوه رانندگی می‌تواند رقم واقعی را تغییر دهد؛ اضافه‌بار و تردد مستمر در مسیرهای ناهموار فشار بیشتری به جلوبندی می‌آورد.
لاستیک؛ سنگین‌ترین قلم قطعات
تایر جلو و عقب این وانت مشخصات و قیمت یکسانی ندارند. هر حلقه لاستیک جلو ۴۰ میلیون تومان و هر حلقه عقب ۴۶ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده؛ خرید یک دست کامل در قیمت‌های مبنا ۱۷۲ میلیون تومان هزینه دارد. با فرض خرید در سال دوم و افزایش ۲۵ درصدی قیمت، هزینه نهایی یک دست به ۲۱۵ میلیون تومان می‌رسد. تعداد دفعات تعویض از حساس‌ترین متغیرهای محاسبه است؛ اضافه‌بار، تنظیم نبودن زوایای چرخ و کیفیت مسیر عمر تایر را کم می‌کند و مصرف بیش از یک دست، صورت‌حساب را به‌طور محسوسی بالا می‌برد.
قطعات مصرفی دیگر
برای دیسک و صفحه کلاچ، باتری و لنت ترمز یک نوبت تعویض در سال سوم در نظر گرفته شده است. عمر واقعی این قطعات در خودروی باری بیش از هر چیز به وزن بار، مسیر و رفتار راننده بستگی دارد؛ جنس و کیفیت قطعه هم تعیین‌کننده است. مجموع سه قلم به حدود ۴۷٫۲ میلیون تومان می‌رسد. کاربری سنگین می‌تواند تعویض زودهنگام یا چندباره کلاچ و لنت را ضروری کند. شمع، روغن هیدرولیک و روغن گیربکس (واسکازین) هم یک‌بار در سال دوم تعویض می‌شوند و افزایش ۲۵ درصدی قیمت روی هر سه اعمال شده است. برای زنجیر تایم هزینه‌ای منظور نشده، چون در سناریوی ۶۰ هزار کیلومتری نیازی به تعویض آن فرض نشده؛ هرچند زنجیری بودن سازوکار تایم، نیاز به بررسی وضعیت قطعه را از میان نمی‌برد.
بیمه شخص ثالث و بدنه
بیمه شخص ثالث سالانه ۱۲٫۷ میلیون تومان محاسبه شده و سال اول برای خودروی صفر رایگان است. بیمه بدنه سالانه ۱۷٫۷ میلیون تومان در نظر گرفته شده و هزینه‌ها هر سال ۲۵ درصد بالا می‌رود. تخفیف عدم خسارت سالانه ۵ درصد از تعرفه می‌کاهد و اثر ترکیبی افزایش قیمت و تخفیف با ضریب ۱٫۲۵ ضرب‌در ۰٫۹۵، برابر ۱٫۱۸۷۵، محاسبه می‌شود. با این فرض‌ها، بیمه شخص ثالث در سه سال پایانی نزدیک به ۴۵٫۷ میلیون تومان و بیمه بدنه در چهار سال حدود ۹۳٫۳ میلیون تومان هزینه خواهد داشت. این مدل ساده‌سازی شده و مبلغ نهایی هر بیمه‌نامه با توجه به پوشش‌ها، تخفیف عدم خسارت، ضوابط بیمه‌گر و نرخ دیه متفاوت است.
افت قیمتی که در فاکتور تعمیرگاه نمی‌آید
اختلاف قیمت ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومانی نمونه صفر و ارزش یک میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومانی نمونه مدل ۱۴۰۱ با کارکرد ۶۰ هزار کیلومتر، ۵۵۰ میلیون تومان است و بزرگ‌ترین ردیف هزینه مالکیت را می‌سازد. مقایسه صفر با کارکرده، افت دقیق چهار سال آینده را تضمین نمی‌کند؛ سال ساخت، سلامت بدنه و بخش فنی، میزان کارکرد، تورم و وضعیت بازار دست‌دوم هم بر قیمت فروش اثر می‌گذارند. با این محدودیت، واردکردن افت ارزش مانع نادیده‌گرفتن بخش بزرگی از هزینه واقعی می‌شود.
صورت‌حساب چهار سال
با کنار هم گذاشتن همه ردیف‌ها (ارقام به میلیون تومان و سوخت با بازه ۱۵ تا ۱۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر)، برآورد نهایی به حدود یک میلیارد و ۲۱۸ تا یک میلیارد و ۲۲۰ میلیون تومان می‌رسد. تقسیم این مبلغ بر ۶۰ هزار کیلومتر، هزینه‌ای نزدیک به ۲۰ هزار و ۳۰۰ تومان برای هر کیلومتر به دست می‌دهد. تعمیرات پیش‌بینی‌نشده موتور و گیربکس، تصادف، جریمه، عوارض، هزینه تامین مالی خرید و زیان ناشی از خواب خودرو در تعمیرگاه در این رقم لحاظ نشده‌اند. حذف سهمیه ارزان بنزین یا مصرف بیش از یک دست لاستیک هم هزینه را بالا می‌برد.
آیا کار با نیسان آبی صرفه دارد؟
سهمیه بنزین هزینه سوخت را پایین نگه می‌دارد، اما سوخت فقط بخش کوچکی از مخارج است. افت ۵۵۰ میلیون تومانی ارزش خودرو، لاستیک ۲۱۵ میلیون تومانی، سرویس‌های روغن و فیلتر و مخارج جلوبندی، وزن اصلی هزینه‌ها را بر دوش می‌کشند. رقم ۲۰ هزار و ۳۰۰ تومان، هزینه تمام‌شده حمل هر کیلومتر نیست؛ دستمزد راننده، زمان بارگیری و تخلیه، پیمایش بدون بار، مالیات، عوارض و سود مورد انتظار هم باید به آن افزوده شود. نرخ اقتصادی حمل بار زمانی به دست می‌آید که همه این عوامل در کنار درصد مسیرهای درآمدزا سنجیده شوند.
اگر پیمایش بیشتر شود
برخی مالکان چنین خودروهای تجاری ممکن است در ماه پیمایشی بسیار بالاتر، مثلاً دوبرابر رقم پیش‌فرض، داشته باشند. در این صورت هزینه سوخت، سرویس‌ها و تعمیرات برایشان بیشتر می‌شود، اما این به معنای دوبرابر شدن همه هزینه‌ها نیست؛ تعداد بیمه تغییر نمی‌کند و افت قیمت هم به همان نسبت بالا نمی‌رود. همین دو مورد باعث می‌شود برای کسانی که پیمایش ماهانه نیسانشان به ۲۵۰۰ کیلومتر می‌رسد، هزینه چهار ساله ۱٫۷۹۱ تا ۱٫۸۱۵ میلیارد تومان و حدود ۱۴٬۹۰۰ تا ۱۵٬۱۰۰ تومان در هر کیلومتر باشد. هرچند هزینه هر کیلومتر با افزایش پیمایش کم می‌شود، هزینه ماهانه به همان نسبت و بیشتر بالا می‌رود، چون مالک ناچار است سرویس و تعمیرات را در دوره‌های کوتاه‌تری انجام دهد.
منبع: پدال
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.